Islam jest religią monoteistyczną, gdzie elementy wiary w Allaha są łączone oraz stanowią prawo, jego podstawę, tworzy pięć zasad:

1. wyznanie wiary w jedynego Boga (Szahada, Shahadah),

2. pięciokrotna modlitwa (salat) w ciągu doby,

3. post (saum),

4. jałmużna (zakat) na rzecz ubogich,

5. pielgrzymka do Mekki przynajmniej raz w życiu (hadżdż).

W Świętej Księdze, Koranie, została podkreślona, wartość wzajemnej miłości małżonków w oczach Allaha oraz fakt, że kobieta jest istotą stworzoną przez Allaha. Cała wina grzechu pierworodnego, zupełnie inaczej niż zawarte jest to w Biblii, obciąża Adama, nie zaś Ewę. Koran potępia zabijanie noworodków płci żeńskiej i nie istnieje różnica między kobietą a mężczyzną na płaszczyźnie czysto religijnej. Negatywne zaś przesłania Koranu głoszą, iż mężczyzna pod każdym względem przewyższa kobietę, a kobieta jest istotą pustą i bezmyślną, która nie jest zdolna do samodzielnej egzystencji bez mężczyzny.

Musi ona pozostawać mężczyźnie posłuszna, oraz może być zmuszana do tego biciem, jeżeli inne środki dyscyplinujące są niewystarczające. Obowiązkiem kobiety jest zakrywanie ciała oraz nie ma ona prawa do poślubienia mężczyzny innej wiary, a mąż zaś może, poza okresem okołoporodowym i menstruacji, zawsze wymagać od niej współżycia seksualnego. Przed sądem prawa kobiet są mniejsze niż mężczyzn, a w przypadku dziedziczenia otrzyma ona znacznie mniejszą część majątku niż mężczyzna. Sytuacja kobiet w prawie islamskim wprowadza również dalsze uściślenia co do ich sytuacji:

· za popełnione cudzołóstwo muzułmanka może zostać skazana na śmierć,  

·  po mężu muzułmaninie, jego żonie nie muzułmance, nie należy się po nim spadek,

· muzułmanin po ożenieniu się z „niewierną” może zakazać jej praktyk religijnych,

· po rozwodzie to mężczyźnie przysługuje prawo opieki nad dziećmi,

· jeżeli dojdzie do małżeństwa z „niewierną” dzieci wychowywane są zgodnie z religią islamu,

·  Szyici tolerują „czasowe małżeństwo”, które zwykle zawierane jest na jedną noc, a rano kończy się rozwodem, jest to rodzaj zakamuflowanej prostytucji.

Jednym z krajów w którym życie codzienne jest zdominowane przez islam jest Arabia Saudyjska.

Obowiązujący jest w niej zakaz praktykowania innych religii, co także uwidacznia się w braku obiektów kultu religijnego, wyznań i religii innych niż islam. Zapisy w Świętej Księdze muzułmanów, Koranie, oraz istnienie wieloletniej tradycji, która nie idzie za zmieniającym się światem i obecną codziennością, są czynnikiem który niejednokrotnie powoduje łamanie praw człowieka. Saudyjczycy są oburzeni jeżeli zarzuci im się traktowanie kobiet jako niewolnic. Według tamtejszej kultury, tradycji oraz ich samych kobieta jest po prostu słabą płcią, co wiąże się z nieustanną koniecznością sprawowania nad nią opieki przez mężczyznę i takie traktowanie jest wyrazem troski. Natomiast w rzeczywistości równość praw kobiet i mężczyzn w islamie pozostaje fikcją, co wynika z nierównego dostępu do:

• praw wyborczych,
• dobra kultury,

jak również:

• do możliwości podjęcia pracy,
• niemożność samorealizacji poza domem,
• braku warunków do bycia sobą.

Kobieta w Islamie

Powszechne jest prawo niepisane, które stanowi zestaw norm czy zachowań, określających poprawność religijną oraz obyczajową,

jak również polityczną i społeczną. Nie istnieje skodyfikowany zestaw norm prawnych, a jedynie na podstawie rozumienia religii oraz jej świętych ksiąg – to co jest dozwolone (halal) i zabronione (haram).

Prawo wobec kobiet nakazuje im już od dwunastego roku życia być całkowicie zakrytą, a w miejscach publicznych jak: restauracje, szkoły, czy banki, mogą przebywać jedynie w miejscach wyznaczonych dla kobiet. Al-hidżab w języku arabskim oznacza zasłonę, określa się nim ubiór zakrywający poszczególne części ciała muzułmanki. W islamie ustanowione zostało, że al-hidżab jest to zachowanie moralne, które musi być przestrzegane przy kontaktach kobiet z mężczyznami. Wielu spośród muzułmanów twierdzi, że kwestia ubioru należy raczej do przyzwyczajeń, niż wyższych źródeł prawa, ale nie jest to prawdą, ponieważ Koran zawiera wyraźne wskazania, dotyczące skromności: „Powiedz wierzącym kobietom, żeby spuszczały skromnie swoje spojrzenia i strzegły swojej czystości; i żeby pokazywały jedynie te ozdoby, które są widoczne na zewnątrz; i żeby narzucały zasłony na piersi, i pokazywały swoje ozdoby jedynie swoim mężom lub ojcom, albo ojcom swoich mężów, albo swoim synom lub synom swoich mężów, albo swoim braciom, albo synom braci, lub synom swoich sióstr; lub ich żonom”. Muzułmanki powinny być skromne, zasłaniać ciało, a w niektórych krajach nawet twarze. Kobieta w islamie jest całkowicie podporządkowana mężczyznom, co stanowi podstawę decyzji za nią i „dla jej dobra”, jest istotą ubezwłasnowolnioną, a mąż ma prawo do karania żony w przypadku jej nieposłuszeństwa. Koran nadaje muzułmaninowi prawo do stosowania przemocy wobec żony w takich przypadkach, kiedy sam uważa, że należy wymierzyć jej karę. Podkreślone w Koranie jest, że kobieta jest istotą ludzką. W dzisiejszych czasach zakazane jest zabijanie córek, nawet w sytuacji kiedy rodzina nie posiada środków na ich utrzymanie i późniejszy posag.

Natomiast w czasach Mahometa, stosowano często taką praktykę zabijana oraz zostawiano minimum niewiast, które miały sprawiać przyjemność mężczyznom i rodzić im dzieci. Kobiety muzułmańskie posiadają minimum praw majątkowych, natomiast okresowo są zabezpieczone w razie rozwodu, czy śmierci męża. Zapewniane jest im czasowe miejsce zamieszkania oraz wyżywienie, gdyż w czasie trwania małżeństwa to mąż utrzymuje żonę. Kobiety dziedziczą mniejszą część majątku niż mężczyźni, synowie muszą dostać przynajmniej dwa razy więcej niż córka. Jak również mają one mniej praw w oczach samego sądu.

W obszarze religijności, nie ma różnic pomiędzy mężczyzną i kobietą, jednakowoż mogą oni otrzymać za swoją postawę religijną nagrody po śmierci. Jednak w Koranie można przeczytać, iż mężczyzna pod każdym względem jest istotą przewyższającą kobietę, jak i to, że niewiasty nie są zdolne do samodzielnej egzystencji bez pomocy mężczyzny i insynuuje się, że są istotami bezmyślnymi oraz pustymi. Mężczyzna może bić kobietę jeśli ta jest wobec niego nieposłuszna i jeśli inne środki były niewystarczające. Mężczyzna jest odpowiedzialny za religijne wychowanie dzieci, a co za tym idzie ma on prawo do poślubienia innowierczyni, natomiast kobiecie tego czynić nie wolno. Mąż zawsze może wymagać od żony współżycia seksualnego, za wyjątkiem okresu okołoporodowego oraz menstruacji. W Koranie zostały uregulowane kwestie dotyczące pozycji kobiet w społeczeństwie, dopuszcza on ich bicie, ale też jest w nim zawarte, że dobry mąż to taki, który jest miły i uprzejmy wobec żony, nawet jeżeli jej zachowanie jest nieznośne. Muzułmanin ma prawo mieć do czterech żon pod warunkiem, że każda kolejna się na to zgodzi, jak również musi je równo traktować i kochać.

Kraje muzułmańskie są dalekie od standardów równouprawnienia, jedyny wyjątek stanowi Turcja, która wprowadziła pełne równouprawnienie płci. Natomiast w praktyce jest ono przestrzegane tylko w największych miastach i w wyższych warstwach społecznych. Obecna sytuacja kobiet w islamie stanowi wynik niewłaściwej interpretacji, a nawet nadużywania religii przez mężczyzn w celu utrzymania patriarchatu.

Obrzezanie kobiet

Ani w Koranie, ani również w Szariacie, nie ma uzasadnienia dla rozpowszechnionego prawa zwyczajowego, głównie wśród muzułmanów z Egiptu, Sudanu, Somalii, Etiopii i innych krajów Afryki, jakim jest obrzezanie kobiet. Jest to praktyka stosowana ze względu na przekonanie, iż w kobiecej naturze leży „rozwiązłość” i wymaga „poskromienia”. Niejednokrotnie przeprowadzenie takiego zabiegu może doprowadzić do śmierci z powodu zakażenia. Female Genital Mutilation (FGM) to okaleczenie kobiecych narządów płciowych polegające na destruktywnym zabiegu, podczas którego damskie genitalia są częściowo lub całkowicie wycinane lub kaleczone w celu pozbawienia kobiety doznań seksualnych. Zabieg ten jest przeważnie dokonywany przed okresem dojrzewania dziewcząt, poddaje mu się dzieci około czwartego do ósmego roku życia. Ostatnimi czasy poddawane mu są również kilkudniowe, tygodniowe, lub miesięczne dzieci. Nie jest to zabieg, który wykonywany jest z powodów medycznych, a także nie przynosi on żadnych korzyści.

Prawo do głosu kobiet

Większość krajów muzułmańskich od połowy XX wieku złagodziła swój tradycyjny sprzeciw wobec braku prawa głosu kobiet w wyborach, ale takie kraje jak Irak i Liban niestety się z tym nie zgadzają. Jednak nawet w krajach, które umożliwiają kobietom prawo głosowania to w praktyce zostaje im ono bardzo często ograniczone, gdyż to mąż w imieniu żony oraz innych kobiet w rodzinie oddaje głos. Takie kraje jak Liban, czy Arabia Saudyjska przyznają prawo do głosu jedynie kobietom, które są wykształcone. 

Przykłady represji wobec muzułmańskich kobiet

Kobiety nadal w wielu krajach takich jak np.: Czeczenia, Iran, Arabia Saudyjska stają się ofiarami prześladowań w wyniku niestosowania się do konserwatywnych wymogów religijnych, nakazuje im się nosić określone ubrania, a nawet stosuje się wobec nich nakaz robienia, czy mówienia tylko określonych rzeczy. Jeżeli działają one na rzecz zmian mogą spotkać je nawet ciężkie represje, włącznie z utratą życia.

Aresztowana w Turcji Özlem została zatrzymana bez żadnych zarzutów, w chwili kiedy wracała ze spotkania obrońców praw człowieka. Rząd turecki uznał ją za jedną z wielu ofiar ataku na społeczeństwo obywatelskie.

Przemoc wobec kurdyjskich kobiet przebywających w więzieniach tureckich, jest usankcjonowana przez państwo. Liczba przebywających w więzieniach nie jest możliwa do zweryfikowania, gdyż prowadzone statystyki przez państwo tureckie nie ujmują konsekwentnie pochodzenia etnicznego osadzonych. W dyskusji międzynarodowej, jak również krajowej w Turcji została zwrócona szczególna uwaga na dwa wyroki Europejskiego Trybunału Praw Człowieka spraw Aydin i Yazgül Yilmaz przeciwko Turcji. Sprawy te dotyczyły stosowania wobec Kurdyjek przetrzymywanych w areszcie tortur w związku z tym iż były one podejrzane o współpracę z PKK (Partią Pracujących Kurdystanu) i ukazują bezkarność sprawców.

Sükran Aydin została zatrzymana wraz z ojcem i szwagierką dnia 29 czerwca 1993 r. we własnym domu i była przetrzymywana do 2 lipca 1993 r., W tym czasie w celu uzyskania informacji o PKK poddani zostali wszyscy torturom, a siedemnastoletnią wówczas Aydin brutalnie zgwałcono. Zatrzymana trójka osób złożyła skargę do prokuratury w dniu 8 lipca 1993 r. w związku z tym jak zostali potraktowani w więzieniu. Na wniosek prokuratora zostały wykonane badania lekarskie Aydin, jeszcze tego samego dnia, polegające jedynie na teście dziewictwa. Były one przeprowadzone przez lekarza, który nie miał doświadczenia z ofiarami gwałtu, kolejne badania wykonywane w placówkach medycznych również były przeprowadzone na tej samej zasadzie, tak właściwie skupiono się na dochodzeniu w sprawie gwałtu na testach na dziewictwo, a nie na zbadaniu czy kobieta była ofiarą gwałtu. Pomimo, iż obowiązujące ówcześnie w Turcji prawo było zgodne z obowiązującymi międzynarodowymi standardami praw człowieka to istniał problem z egzekwowaniem istniejących zapisów w prawie tureckim. Pomimo zakazu stosowania tortur i gwałtów jak i obowiązku rzetelnego dochodzenia, skarga kobiety nie została potraktowana poważnie, gdyż, ani prokurator, ani badający ją lekarze nie dążyli do ujawnienia prawdy, a tym samym do ukarania sprawców. We wrześniu 1997 r. Trybunał wydał wyrok przeciwko Turcji, od tego czasu ulegają poprawie i dalszej demokratyzacji prawa w Turcji, ale ciągle niezmiennym problemem jest niestosowanie prawa.

Kolejna Kurdyjka, Yazgül Yilmaz, w dniu zatrzymania przez tureckie siły bezpieczeństwa, również była niepełnoletnia i miała wówczas piętnaście lat. 15 lipca 2002 r. została aresztowana pod zarzutem podejrzenia jej o wspieranie PKK, a następnego dnia przeprowadzono badanie ginekologiczne mające na celu sprawdzenie jej dziewictwa. Na samo to badanie, ani aresztowana, ani jej rodzice nie wyrazili zgody. Natomiast rodzice o samym fakcie aresztowania córki dowiedzieli się dopiero po dwóch dniach. Badania takie były w owym okresie powszechną normą, która miała służyć sprawdzeniu, czy w trakcie pobytu w areszcie wobec aresztowanej nie popełniono przestępstwa seksualnego. Władze aresztu stosowały taką praktykę, aby uniknąć nieprawdziwych oskarżeń o gwałt. Yazgül Yilmaz jednak nie oskarżyła władz aresztu o gwałt, natomiast o molestowanie seksualne, którego nie można dowieść, ani któremu nie można zaprzeczyć poprzez badanie uszkodzenia błony dziewiczej. Dziewczyna została uniewinniona od zarzutów jakie jej postawiono i wypuszczona z więzienia w październiku 2002 r. Doświadczenia jakie miała za sobą spowodowały u niej traumę oraz zapadła w depresję. Obowiązująca praktyka badań ginekologicznych w celu sprawdzenia dziewictwa w ówczesnym czasie była powszechna, a jednocześnie nie uwzględniała zupełnie interesów zatrzymanych kobiet, jak również nie była medyczną koniecznością. Biorąc pod uwagę aspekt gwałtów w aresztach i więzieniach takie badania mogą być pomocne w zmniejszeniu liczby gwałtów, ale nie są remedium na przyczynę problemu, natomiast dla samych poddawanych im kobiet stanowią długotrwałą traumę. Główny problemem stanowi tak naprawdę bezkarność sprawców wobec osadzonych pochodzenia kurdyjskiego. Został sporządzony oficjalny raport stwierdzający przekroczenie uprawnień przez lekarza badającego Yazgül Yilmaz, jednak konsekwencje żadne nie zostały wobec niego zastosowane.

Śmierć dwudziestodwuletniej Mahsy Amini we wrześniu 2022 r., która w Teheranie została brutalnie zatrzymana przez „policję moralności” za nieprzestrzeganie przepisów o obowiązku zakrywania włosów zapoczątkowała demonstrację, która była brutalnie tłumiona.

Amnesty International posiada zebrane dowody na bezprawne użycie gazu łzawiącego, metalowych kulek, armatek wodnych, czy nawet śrutu przez siły bezpieczeństwa wobec protestujących. Bezkarność w Iranie doprowadza do pozasądowych egzekucji, powszechnych tortur wraz z innymi bezprawnymi zabójstwami, władze brutalnie tłumiły demonstracje. Protesty w dniach 19 i 20 września 2022 r. przyniosły śmierć łącznie ośmiu osób (sześciu mężczyzn, jednej kobiety i jednego dziecka, a cztery z tych osób bezpośrednio były ofiarami sił bezpieczeństwa, które postrzeliły je metalowymi kulkami z bliskiej odległości).

Do demonstrujących osób strzelano bezwzględnie aby zabić lub skrzywdzić, na co również zostały zebrane dowody przez Amnesty International. W Iranie stosuje się powszechną praktykę tuszowania oraz zaprzeczania i odpowiedzialność za śmierć ofiar przypisuje się „wrogom Republiki Islamskiej”. Irańska policja moralności rutynowo poddaje kobiety oraz dziewczęta zatrzymaniu i aresztowaniu, co jest związane z dyskryminacyjnymi przepisami tego kraju dotyczącymi konieczności zakrywania ciała przez kobiety. Jeżeli przepisy nie są przez nie przestrzegane, mogą one zostać torturowane w sposób okrutny i nieludzki. Właśnie Masha Amini za nie zasłonięte włosy została brutalnie pobita i przymusowo przewieziona do ośrodka zatrzymań Vozera w Teheranie, po czym przewieziono ją do szpitala w Kasrze, gdzie zapadła w śpiączkę, a po trzech dniach zmarła. Śledztwo w sprawie prowadzone przez Ministerstwo Spraw Wewnętrznych nie będzie spełniało wymogów niezależności.

W innych krajach muzułmańskich, jak choćby w Arabii Saudyjskiej, nagminnie są łamane prawa człowieka jak np.: łamanie wolności słowa, nieprzestrzeganie prawa kobiet, dochodzenie w sprawie kary śmierci, brak pełnej demokracji, brak wolności religijnej. Bardzo surowa cenzura w tym kraju zabrania krytyki prawa przez kobiety, krytyki opinii, wydawania opinii, które byłyby sprzeczne z prawem szariatu lub godzące w bezpieczeństwo Arabii Saudyjskiej oraz promujące interesy obcych państw. Kara śmierci grozi m.in. za gwałt, apostazję, rozbój, czary, cudzołóstwo i przestępstwo narkotykowe. Amnesty International podała, że w 2019 roku na karę śmierci skazano 184 osób – 178 mężczyzn i 6 kobiet.

Ochrona praw kobiet

Idea ochrony praw kobiet jest uważana współcześnie jako podział na dwie części, wzajemnie się wykluczające i uzupełniające do całości, złożone wartości, na które składa się reżim praw kobiet i współczesny świat jako całość terytorialna. Dzisiejszy świat jest nieodłącznie związany z wyzwaniami jakie niesie obecna współczesność, a do których powinno mieć odniesienie prawo jakie reguluje różne aspekty w kwestii praw kobiet. Prawa mężczyzn i kobiet powinny być równe, ochrona praw kobiet powinna zapobiegać naruszeniom ich praw.

Źródło dyskryminacji kobiet najczęściej ma swój początek w treści prawa i wówczas jest zakazane. Społeczeństwa muzułmańskie dyktują kobietom jak powinny się zachowywać, czuć i myśleć. Dorastająca w takiej kulturze jednostka ma wyobrażeniowy obraz przeznaczenia kobiety, której wartość i przyszłość nakreślone są przez rodzinę i przekonania, które rządzą społeczeństwem, a sama błona dziewicza jest wskaźnikiem czystości i wartości kobiety. Idee pochodzące głównie z mocy religii ukształtowały kulturę w której wzmacniane są zachowania, warunki i postawy sprzyjające stereotypom ról społecznych opartym o płeć. Bardzo niepokojącym jest fakt, iż ustawodawstwo jest utrwalaczem statusu kobiet jakoby obywateli drugiej kategorii. W kraju takim jak np.: Tunezja kobiety obawiają się wprowadzania stopniowo szariatu, w Iraku prawa pozwalającego na zamążpójście już dziewięciolatki, a w Afganistanie, czy Pakistanie zastrzelenia za popełnienie zbrodni, która polega na chodzeniu do szkoły. Współczesna sytuacja kobiet muzułmańskich jest zależna od części świata w jakiej przyszło im żyć, bezwzględnie nie można jej określić jako bardzo dobrą, czy bardzo złą. Islam jest wykorzystywany do sankcjonowania praw patriarchalnych.